Op veel plekken is behoefte aan nieuwe strategieën en oplossingen voor binnensteden en binnenstadsaanpakken. Met het Kennisnetwerk nieuwe binnensteden (KNB) geven Platform31 en Ruimtevolk hier, op verzoek van provincies, vorm aan. Het kennisnetwerk heeft als doel om de omslag van binnensteden van winkelhart naar multifunctionele, levendige en bruisende centra te versnellen, door professionals hierbij te ondersteunen en te inspireren.

Nieuwsartikel: Kennisnetwerk nieuwe binnensteden van start

Door Hanneke van Rooijen (Platform31)

Op veel plekken is behoefte aan nieuwe strategieën en oplossingen voor binnensteden en binnenstadsaanpakken. Met het Kennisnetwerk nieuwe binnensteden (KNB) geven Platform31 en Ruimtevolk hier, op verzoek van provincies, vorm aan. Het Kennisnetwerk heeft als doel om de omslag van binnensteden van winkelhart naar multifunctionele, levendige en bruisende centra te versnellen, door professionals hierbij te ondersteunen en te inspireren.

 

Op 30 mei 2018 vond in het Centraal Museum in Utrecht de eerste (jaarlijkse) kennis- en intervisiebijeenkomst plaats. Tijdens deze middag konden deelnemers – medewerkers van provincies, gemeenten, centrummanagement en ondernemersvertegenwoordigers – kennismaken en kennis verdiepen in één van de deelsessies. Centraal stonden de drie inhoudelijke thema’s die ook de basis vormen voor de kennisagenda van het KNB:

1 Regionaal afstemmen en uitvoeren

Hoe kan een provincie regio’s stimuleren om gemaakte regionale afspraken, bijvoorbeeld over het tegengaan van overbewinkeling, ook echt uit te voeren? De rol van de provincie is belangrijk als regisseur van gemeenten. Daarnaast hebben regio’s de grote(re) steden nodig en de grote(re) steden hebben dorpskernen nodig.

Het kan helpen om het accent te verleggen van uitbreiding en toevoeging naar het werken aan kwaliteit en onderscheidend vermogen. De meeste kans op resultaat ontstaat met een combinatie van top-down regie (regionale afspraken) en bottom-up regie (het perspectief van de lokale ondernemer). De provincie en gemeenten hebben hier een gezamenlijke verantwoordelijkheid in.

 

Noord-Holland is één van de provincies die werkt met een subsidieregeling voor gemeenten om te kunnen werken aan de toekomst van binnensteden. Een suggestie van de deelnemers aan de bijeenkomst was om de subsidieregeling ook geschikt te maken voor gezamenlijke aanvragen van gemeenten en andere partijen in een regio (in plaats van aanvragen van één gemeente).

2 Brede aanpak van de binnenstad

De detailhandel is niet langer meer leidend voor de binnenstad. Ontmoeten en beleven wordt steeds belangrijker. Dat vraagt om een brede, integrale benadering van de binnenstad waar verschillende functies (zowel commercieel als niet-commercieel) samenkomen. Daarbij is het verstandig om rekening te houden met diverse structurele veranderingen én zes trends die van invloed zijn op binnensteden: anders samenleven, anders produceren, anders consumeren, anders werken, anders investeren en anders vervoeren. In essentie behandelen deze trends:


1    de complexer wordende samenleving,
2    nieuwe vormen van productie, zoals circulair en via (deel)platforms,
3    consumptie die duurzamer is en waar de online en offline wereld met elkaar verweven zijn,
4    werk terug in de binnenstad door bijvoorbeeld kleinschalige productie en nieuwe banen door nieuwe technologie,
5    verschuiving van vertrouwen in banken naar netwerken en opkomst van cryptovaluta, en
6    de opkomst van mobiliteitsdiensten en elektrisch vervoer.

Bij het vormgeven van toekomstig binnenstadsbeleid moet daarnaast rekening worden gehouden met de twee onmiskenbare ontwikkelingen van opkomst van (big) data en de circulaire economie. De deelnemers stonden stil bij de concrete effecten van deze ontwikkeling op binnensteden en vervolgens hoe deze ontwikkeling het dagelijkse werk van de deelnemer zou gaan veranderen. Een mooie denkoefening voor de toekomst van ons vakgebied.

3 Inzet van (vernieuwend) instrumentarium

Het scherp hebben van de doelen is het allerbelangrijkste, om vervolgens op basis daarvan de juiste instrumenten te bepalen. Daarbij lijkt het inzetten van een middel als een verordening een daadkrachtige maatregel, maar is het maar de vraag of dit ook het gewenste effect heeft. Uit de discussie met de deelnemers kwam vaak naar voren dat de rol van de overheid sterk ligt in het bij elkaar brengen van partijen en hen te inspireren om zelf aan de slag te gaan.

Bodegraven leerde bijvoorbeeld dat het instrument leegstandsverordening, dat werd ingezet in de hoop de eigenaren van leegstaande panden te bewegen om de leegstand aan te pakken, niet de gewenste beweging op gang bracht. De beweging werd wel bereikt door de inzet van een game die in meerdere sessies onder begeleiding van het Kadaster werden gespeeld door de eigenaren en ondernemers uit het centrum.

Heemskerk wint Bruisende Binnenstad Bokaal

Onderdeel van de start van het Kennisnetwerk was de uitreiking van de ‘Bruisende Binnenstad Bokaal’, een (ludieke) aanmoedigingsprijs voor een binnenstad die werk maakt van de drie thema’s uit de kennisagenda van het Kennisnetwerk (zie hierboven). Binnenkort verschijnt op deze website een ‘best practice’ artikel over de binnenstadsaanpak van Heemskerk. 

 

Presentaties

Programma – Kennisnetwerk Nieuwe Binnensteden – 30 mei Utrecht

1 Opening Hanneke van Rooijen P31 en Jeroen Niemans Ruimtevolk

2 Noord-Holland – Marlieke Heck regionale afspraken

3 Parkstad Limburg – Ralph van der Straten integrale aanpak

4 Zuid-Holland – Wolf, Bruinsma, Suijkerbuik instrumentarium

5 Keynote Stefan Aarle (Stadskracht) Samenwerken in de binnenstad

6 RUIMTEVOLK – Sjors de Vries regionaal afstemmen en uitvoeren

7 Platform31 – Hanneke van Rooijen, Barbara Heebels scenario’s

8 BRO – Felix Wigman instrumentarium

9 Afsluiting Hanneke van Rooijen P31 en Jeroen Niemans Ruimtevolk

—————————————————

Over het Kennisnetwerk nieuwe binnensteden

Het Kennisnetwerk nieuwe binnensteden is opgericht om kennis over multifunctionele en gebiedsgerichte aanpak(ken) voor binnensteden te ontwikkelen en te verspreiden onder overheden en stakeholders in binnensteden. Het Kennisnetwerk is een interactieve kennishub; een kennisnetwerk met kennisprogramma en kennisactiviteiten. Het kennisnetwerk ondersteunt met het delen van kennis en diverse kennisactiviteiten middelgrote en kleine steden die werken aan de transformatie van monofunctionele winkelharten naar bruisende stadsharten waar meerdere functies samenkomen.

Dit kennisprogramma wordt mede mogelijk gemaakt door de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, Gelderland, Limburg en Noord-Brabant.

 

Fotografie: Pim Geerts

X

Blijf op de hoogte

Ontvang 4 keer per jaar in één nieuwsbrief, aangevuld met nieuwe publicaties, informatie over bijeenkomsten, best practices en blogs.